Burn-out-klachten: herkennen en aanpakken
Een burn-out is een verzamelnaam van klachten en niet één specifiek ziektebeeld. Het is het eindstadium van langdurige roofbouw op je lichaam met als gevolg fysieke uitputting. Een burn-out ontstaat door een samenspel van oorzaken en komt zelden alleen door drukte op uw werk. Zaken als gebrek aan waardering, problemen in uw privésituatie, problemen op uw werk, de keuzemaatschappij, perfectionisme of een hoog verantwoordelijkheidsgevoel zijn ook oorzaken.
Als RMU krijgen wij vragen van leden die op hun werk burn-out-klachten ervaren. De RMU heeft geen rol als behandelaar, maar wij kunnen u wel helpen. We bieden hulp door middel van: advies over juridische vraagstukken, erkende trainers en coaches met een christelijke identiteit, loopbaanbegeleiding of informatie over rechten en plichten.
Heb ik een burn-out?
De vraag “heb ik een burn-out?” is niet eenduidig te beantwoorden. Burn-out-klachten zijn namelijk niet voor iedereen hetzelfde. Ook is er overlap in burn-out verschijnselen en klachten die u ervaart als u overspannen bent. Mensen kunnen door adrenaline en mentale kracht deze klachten negeren tot ze letterlijk uitgeput zijn. Dan is er sprake van een burn-out.
In het stadium van overspannenheid is er nog geen sprake van fysieke uitputting. Echter overspannenheid kan zich ontwikkelen tot een burn-out als er geen maatregelen worden genomen om de stressfactoren aan te pakken. Ervaart u meerdere van onderstaande verschijnselen over een langere periode (minimaal 6 maanden), dan kan dit wijzen op een burn-out. Neem dan contact op met uw huisarts.
De meest voorkomende burn-out symptomen zijn:
- aanhoudende vermoeidheid
- slaapproblemen
- prikkelbaarheid
- piekeren
- concentratie- en geheugenproblemen
- cynisch reageren
- neerslachtigheid / depressie
- afstand voelen tot werk of gezin
- emotionele afstandelijkheid
- hoofdpijn, buikpijn, maagklachten
- duizeligheid of hartkloppingen
Hoe te handelen bij burn-out-symptomen?
Wat kunt u zelf doen als u burn-out-klachten heeft? Als u burn-out-symptomen ervaart, is het belangrijk om stappen te ondernemen om uw welzijn te beschermen en te herstellen. Burn-out verschijnselen verdwijnen nooit uit zichzelf. U moet de stress oorzaak wegnemen en uw energie herstellen.
Wat moet u vooral wel doen als u een burn-out heeft:
- praat erover
- breng u stressbron/probleem in kaart en doe iets aan de oorzaak
- pas uw doelen aan als deze een bron van stress zijn geworden
- zoek hulp (via een huisarts)
- meld u ziek
- zorg voor structuur en overzicht (maak lijstjes)
- onderzoek de mogelijkheden voor een nieuwe loopbaan, maar neem geen overhaaste stappen hierin. Vraag advies voordat u definitieve beslissingen neemt.
- onderneem positieve activiteiten
- bepaal duidelijk uw grenzen en geef ze aan
- zorg voor rust en regelmaat (vast dag- en nachtritme)
- ga naar buiten en beweeg
Wat moet je vooral niet doen als je een burn-out hebt:
- besluiten nemen die uw leven bepalen
- ruzies of felle discussies voeren
- drukke omgeving met veel mensen en/of lawaai bezoeken
- te actief zijn of lang actief zijn
- lange stukken autorijden
- in de avond actief zijn
- binnen blijven
- veel alcohol en cafeïne drinken
- niet eten of ongezond eten
- op de bank blijven zitten
Hoe herkent u een burn-out bij een collega?
Een collega die zich anders gedraagt dan u normaal van hem gewend bent, is een signaal voor een burn-out. Zeker als deze verandering gepaard gaat met een stressvolle periode in het leven of werk van deze persoon. We onderscheiden twee uitingsvormen van stress:
De eerste kenmerkt zich doordat iemand extra aanwezig is dan anders. Reacties zijn bot, direct en samenwerken is minder of niet prettig. De collega trekt veel werk naar zich toe, meer dan hij of zij aankan.
De tweede vorm kenmerkt zich juist door het terugtrekken van iemand. Reacties zijn cynisch. De collega wordt onzichtbaar, stelt taken uit en haalt doelen niet meer.
Als u een burn-out bij een collega herkent, ga dan het gesprek aan. Toon begrip en wees een luisterend oor:
• Praat met hem of haar.
• Neem initiatief om iets ontspannends te doen.
• Maak met hem of haar een prioriteitenlijstje.
• Maak afspraken met de overbelaste persoon om de stress te verminderen.
• Zoek eventueel samen hulp.
Hoe kan RMU helpen bij een burn-out?
Een burn-out gaat niet vanzelf over en kan ernstige gevolgen hebben voor gezondheid en welzijn. Als u last hebt van burn-out-symptomen, is het verstandig om contact op te nemen met uw huisarts. Hij of zij kan doorverwijzen naar een specialist die u verder kan helpen.
Ook de RMU kan u helpen. Als christelijke vakorganisatie begeleidt de RMU haar leden tijdens hun burn-out traject. Het moment van de ziekmelding, vervolgens het eerste ziektejaar (de bedrijfsarts, re-integreren, wat te doen bij terugval), daarna het tweede ziektejaar (vraagstuk elders werken of ander werk bij huidige werkgever) tot uiteindelijk de WIA-uitkering. Overweegt u een andere baan, dan is de RMU loopbaancoaching wellicht interessant voor u. Neem contact met ons op, zodat wij u kunnen adviseren en bijstaan in het traject.
